رفع آثار تصرف مازاد از املاک واگذار شده توسط دولت

در خصوص املاکی که از جانب دولت به اشخاص واگذار میشود، اداره راه و شهرسازی نمیتواند راسا اقدام به رفع و خلع تصرفات مازاد متصرفین نماید و این امر نیازمند صدور حکم از جانب مرجع قضایی صالح است

1399/07/15

7/99/764

استعلام:

در مواردی که دولت از طریق اداره راه و شهرسازی زمین را به اشخاص حقیقی یا حقوقی و یا ادارات دولتی واگذار کرده است و طرف مقابل بیش از مساحت واگذاری مبادرت به تصرف اضافی کرده باشد و این تصرف، روشن و آشکار باشد، آیا میتوان به استناد تبصره 2 ماده 148 اصلاحی قانون اصلاح و حذف موادی از قانون ثبت اسناد و املاک کشور مصوب 1310( اصلاحی1365 )و نیز ماده 38 آییننامه اجرایی قانون زمین شهری مصوب 1371 ،بدون تشکیل پرونده حقوقی یا کیفری و صرفاً با تقاضای اداره راه و شهرسازی و انجام اخطار قبلی به متصرفین و با حضور مأموران انتظامی یا نماینده دادستان و طی تنظیم صورتجلسه، از قسمت مازاد رفع آثارتصرف و تجاوز کرد یا اینکه این امر منوط به طرح دعوای حقوقی یا کیفری است؟

پاسخ:

تبصره 2 ماده 148 اصلاحی قانون ثبت اسناد و املاک ، تبصره 2 ماده 2 قانون اصلاح و حذف موادی از قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1310 و اصلاحات بعدی آن مصوب 1365/4/31 ،در قوانین بعدی که جایگزین آن شده است، تکرار نشده است و در نتیجه محذوف است و ارجاع ذیل ماده 13 قانون زمین شهری مصوب 1366 با اصلاحات بعدی به آن و ماده 38 آییننامه اجرایی این قانون مصوب 1371 که بر اساس ارجاع موصوف تدوین شده است نیز منتفی است. بنابراین در فرض سؤال از آن جا که اداره راه و شهرسازی فقط با رعایت ضوابط قانونی مجاز به رفع تصرف و خلع ید افراد از ملک متصرفی است و رفع تصرف و خلع ید مستلزم صدور رأی مقتضی در این خصوص و دستور اجرای آن است، لذا بدون صدور رأی از مرجع صالح، دادسرا و نیروی انتظامی مجاز به رفع تصرف از مورد استعلام نیستند.

منبع: نظریات مشورتی اداره حقوقی

محسن رفعتی - وکیل متخصص دعاوی ملکی