تصرف نمودن اراضی بدون اجازه مالک در طرح های فوری

اگر اجرای یک طرح عمرانی فوری و ضروری باشد ، آیا می توان اراضی اشخاص حقوقی یا حقیقی را بدواً بدون اجازه مالک یا مالکین تصرف کرد و آن گاه ظرف مهلت قانونی نسبت به پرداخت وجه زمین به اشخاص اقدام کرد یا خیر؟
جهت اجرای طرح چند مورد ضروری است که دادگاه باید احراز نماید: 1. ضروری بودن طرح. 2. وجود آیین نامه که به تصویب بالاترین مقام آن دستگاه رسیده باشد. 3. تصویب اعتبار برای آن طرح. 4. توافق بین آن دستگاه و مالک برابر متن و در نهایت 5- تملک آن دستگاه دولتی پس از احراز موارد فوق می تواند زمین را جهت اجرای طرح تصرف کند ، در غیر این صورت عمل دستگاه غیر قانونی بوده و مشمول قواعد تصرف عدوانی است . 
در طرح های فوری  با توجه به ماده 9 لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه های عمومی و عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358/11/12:«درصورتی که فوریت اجر ای طرح، با ذکر دلایل موجه به تشخیص وزیر دستگاه اجرایی ضرورت داشته باشد، به نحوی که عدم تسریع در انجام طرح موجب ضرر و زیان جبران ناپذیری شود، دستگاه اجرایی می تواند قبل از انجام معامله قطعی و با تنظیم صورت مجلس وضع موجود ملک با حضور مالک یا نماینده وی و در غ یاب او و نماینده دادستان (در وضع فعلی رئیس دادگستری یا قائم مقام وی ) و کارشناس رسمی نسبت به تصرف و اجرای طرح اقدام کند، لکن دستگاه اجرایی مکلف است حداکثر تا سه ماه از تاریخ تصرف نسبت به پرداخت یا ایداع قیمت عادله طبق مقررات این قانون اقدام نماید.»

محسن رفعتی - وکیل متخصص دعاوی ملکی