عطف بماسبق شدن آرای وحدت رویه

رای وحدت رویه اصولا تفسیر صحیح قانون محسوب می شود و نسبت به دعاوی که هنوز به رای قطعی منتهی نشده اند، لازم الاتباع و قابل اجرا است

استعلام :

آیا آراء وحدت رویه صادره از هیأت عمومی دیوان عالی کشور؛ اعم از آرایی که متضمن قانون شکلی است و یا ماهوی، عطف بماسبق می‌شوند؟ به عنوان مثال، آیا رأی وحدت رویه شماره 869 مورخ 25/6/1404 آن مرجع در خصوص پرداخت غرامت به راننده مقصر حادثه بر اساس قیمت روز پرداخت، شامل حوادث رانندگی پیش از تصویب این رأی وحدت رویه می‌شود؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :

نخست، اصولاً رأی وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عالی کشور تفسیر صحیح از قانون است و به همین سبب نسبت به دعاوی که منتهی به صدور رأی قطعی نشده است، به فوریت اجرا می‌شود.

دوم، بنا به تصریح به عمل آمده در ماده 471 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، رأی وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عالی کشور نسبت به رأی قطعی بی‌اثر است؛ اما به موجب ذیل این ماده (که این قسمت صرفاً ناظر به رأی کیفری است)، در صورتی که مطابق رأی وحدت رویه عمل انتسابی جرم شناخته نشود و یا رأی به جهاتی مساعد به حال محکوم‌علیه باشد، نسبت به آراء اجرا نشده یا در حال اجرا قابل تسری است و مطابق مقررات قانونی مجازات اسلامی عمل می‌شود. با توجه به مراتب پیش‌گفته، در فرض سؤال، چنانچه نسبت به موضوع سابقاً رأی قطعی صادر نشده باشد؛ در صورت طرح موضوع در مرجع قضایی، تبعیت از رأی وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عالی کشور (در فرض سؤال رأی وحدت رویه شماره 869 مورخ 25/6/1404) الزامی است.

شماره نظریه : 7/1405/216شماره پرونده : 1405-16/9-216عتاریخ نظریه : 1405/07/08

منبع : اداره حقوقی قوه قضائیه